گفتگو با رضا شهبازی، مدیرعامل ژن سازه آمن

بیماری سرطان از بدو پیدایش خود معضلات بسیاری را برای بشر پدید آورده است. در بیشتر مواقع عارضه های سرطانی در نتیجه ناپایداری های ژنتیکی ایجاد شده اند. امروزه با پیشرفت چشمگیر تکنولوژی و تحقیقات به ثمر رسیده علوم پزشکی، نه تنها علل آن بیماری هولناک را می توان یافت بلکه در تشخیص زود هنگام و پیشگیری از بروز آن قادر به عملکرد بهتری نیز خواهند بود. ژن درمانی راهکاری امید بخش جهت درمان طیف زیادی از بیماری ها با منشا ژنتیک می باشد. در ایران اقدامات خوبی در حوزه ژن درمانی به انجام رسیده است، اما هنوز در آغاز مسیر پویای علمی خود می باشد. شرکت ژن سازه که یکی از تیم های پورتفوی آمن است، ارائه دهنده خدماتی در حوزه ژنتیک و تولید فرآورده های ژنومیکس خواهد بود. در گفتگو با رضا شهبازی، مدیرعامل شرکت ژن سازه آمن، همراه ما باشید.

 ژن سازه از کجا شروع شد؟ قصد حل چه مسئله ای را دارد؟

تاسیس شرکت ژن سازه از تابستان سال 99 آغاز شد. شرکت ژن سازه ارائه دهنده خدماتی در حوزه ژنتیک و تولید فرآورده های ژنومیکس خواهد بود. این شرکت پلتفرمی می باشد تا به واسطه آن بتوانیم کار های تجاری و فناورانه را با تیم های فناور و تحقیقاتی، مراکز دانشگاهی، مراکز تحقیقاتی و همچنین شرکت های فعال در زمینه دارو های نوترکیب انجام دهیم. در حقیقت خواهان آن هستیم تا با مجموعه هایی که در زمینه ارائه خدمات ژنومیکس فعالیت دارند، کار های فناورانه و نوینی را به انجام برسانیم.

مسئله بروز پاندمی کرونا سبب شده است که به بسیاری از معضلات پرداخته نشده در کشورمان پی ببریم. بدین صورت می توانیم اقداماتی را در حوزه بررسی ژنتیک عوامل بیماری زا به انجام برسانیم و این به معنی تشخیص های به موقع از جانب پزشکان و توسعه ارائه روش های درمانی می باشد. بدین نحو مراکز درمانی و بیماران می توانند از علم به روز مورد استفاده در کشور های توسعه یافته جهان بهره مند شوند. ژن سازه در حقیقت به تسهیل سازی و آماده سازی نسل جدیدی از حوزه تشخیص و درمان می پردازد که همانند آن در کشور وجود ندارد. بدین منظور می خواهد بستری برای ورود تکنولوژی های جدید به کشور باشد.

ژن درمانی چیست؟

پایه اصلی تمام بیماری های جهان به ژنتیک وابسته است. ما اگر بتوانیم به شناسایی و عرضه راه حل در جهت درمان آن بپردازیم، قادر به ساخت دارو و واکسن هایی خواهیم بود که از لحاظ ساختار ژنتیکی به مقابله با بیماری بپردازد. از طرفی افراد عموما در نتیجه تغییر ماهیت ژنتیکی به سرطان مبتلا می شوند، اگر بتوان به موقع آن تغییر ماهیت را شناسایی نمود و به تحلیل و بررسی آن پرداخت، در نهایت قادر به طراحی واکسن هایی در جهت پیشگیری از بروز سرطان خواهیم بود که این راهکار را می توان در واکسن اچ پی وی مشاهده کرد. عفونت اچ پی وی، عفونتی ویروسی است که اغلب سبب ایجاد زگیل‌ های پوستی یا مخاطی می‌شود. سرطان ناشی از ویروس اچ پی وی در مردان بسیار نادر است و عمدتا بانوان را در زمینه سرطان دهانه رحم درگیر می کند. امروزه واکسن اچ پی وی به لحاظ ژنتیکی تحلیل و تست شده است و مراحل کارآزمایی بالینی را نیز گذرانده است، بدین جهت راهکاری مطلوب برای پیشگیری از سرطان رحم در بانوان می باشد. واکسن اچ پی وی به تازگی به ایران وارد شده است و در مرحله تجاری بسر می برد. از سوی دیگر در ارتباط با شرایط بعد از ابتلا به بیماری، به دنبال اقداماتی در راستای خاموشی ژن بیمار هستیم.

در ژن درمانی با چه چالش هایی روبرو هستیم؟

ژن درمانی، فناوری نوینی در جهان می باشد که در مرز دانش حرکت می کند. بنابراین طبیعی است که از جنبه رگولاتوری و دریافت مجوز ها به آن سخت گیری هایی وجود داشته باشد. ما نیز از تجارب درمان های پیشین استفاده می کنیم، به عنوان نمونه اوایل زمانی که دارو های نوترکیب به بازار ورود پیدا کرده اند شناخت زیادی در موردشان وجود نداشت، به همان علت پروسه های طولانی را برای دریافت مجوز های مربوطه طی نموده اند تا آن که به بازار مصرف و درمان وارد شده اند. در حوزه ژن درمانی نیز روال به همان گونه می باشد و ما در ابتدای کار با مشکلاتی روبرو هستیم.

مشکلات و دشواری های نظام سلامت برکسی پوشیده نیست اما با در نظر گرفتن آن که ژن درمانی علم جدیدی در کشور ما می باشد و ما نیز در ابتدا مسیر هستیم، از مشکلاتی احتمالی که ممکن است در سال های پیش رو برایمان ایجاد شود پیش فرضی نداریم.

برای ورود به بازار چه فرآیندی پیش رو دارید؟

ژن درمانی همانند سایر فرآیند هایی که در کشور طی می شود، به جهت ورود به بازار و دریافت مجوز باید آزمون های دشواری را در سه سطح تحقیقات ابتدایی، مدل های حیوانی و انسانی سپری کند. بنابراین در مراحل اولیه باید پری کلینیکال آن عملی شود و سپس مراحل کلینیکال انسانی را نیز بگذراند، در نهایت در صورت اخذ تاییدیه های لازم مجوز مربوطه صادر می شود.

به منظور ورود دارو و واکسن هایی جهت کارآزمایی های بالینی به بازار سلامت و تجاری کشور، ابتدا باید پروتکل های لازم را به منظور تایید سازمان غذا و دارو طی کنند و برای اجرایی شدن آن فراخوان هایی جهت شرکت داوطلبین در کارآزمایی ها ارائه می شود.

در تیم ژن سازه چه افرادی با چه توانمندی هایی مشارکت دارند؟

یکی از اهداف شرکت ما فعالیت در حوزه توالی یابی ژنوم می باشد، به همان خاطر در نظر داریم که خدماتی را در آن حوزه به بیماران و مراکز درمانی ارائه دهیم. بخش دیگری از فعالیت ما در حیطه سنتز ژن است که قسمتی از آن مرتبط با فرآورده های ژنومیکس در زمینه تولید کیت های تشخیصی به کار می رود که برای استفاده مراکز درمانی و تحقیقاتی طراحی و تولید می شوند. پس از آن نیز در زمینه تولید دانش فنی دارو ها بر پایه فرآورده های ژنتیکی در حوزه ژن درمانی فعالیت خواهیم داشت.

تیم ما از تخصص های متنوعی تشکیل شده است از جمله: مهندسی ژنتیک، بیو انفورماتیک و بیو تکنولوژی. تمامی افراد تیم ما در ارتباط با تخصصشان تحصیلات دانشگاهی خود را پیموده اند، از آن رو به جهت راهبری و پیشبرد اهدافمان به مجموعه ژن سازه افزوده شده اند.

رقابت در جوزه ژنومیکس به چه صورت است؟

طبیعتا ما تنها مجموعه فعال در این حوزه نبوده ایم. شرکت های دیگر نیز در حوزه ژن درمانی و ارائه خدمات ژنومیکس در حال شکل گیری می باشند و ما رقابت سازنده و پویایی را با آنان خواهیم داشت.

ژن سازه چگونه توسعه خواهد یافت؟

در حوزه توالی یابی ژنوم در زمینه سرطان و همچنین توالی یابی بیماران خاص پنل هایی را تعریف کرده ایم که بر آن اساس بتوانیم خدمات متنوعی را ارائه دهیم.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *